featured_header_zoonews2.jpg

1e geboorte bij de monniksgieren in de natuur

Primeur: monniksgier uit Planckendael krijgt nakomeling

Een monniksgier uit Planckendael, die in 2008 in het wild werd uitgezet, heeft voor een aangename primeur gezorgd.

2013-08-Planckendael-Gier180Om het ganse verhaal te kunnen schetsen, moeten we terug naar 12 mei 2008: Jean het monniksgiertje wordt geboren in Planckendael. Het Mechelse dierenpark is Europees stamboekhouder van de monniksgier en coördineert het Europees kweekprogramma voor deze bedreigde diersoort.
Toen de jonge monniksgier 3 maanden oud was, werd hij uitgezet in de vrije natuur, met name in het prachtige Verdongebied (het zuiden van Frankrijk). Om Jean te kunnen volgen van op de grond, werd een aantal van zijn zwarte veren ontkleurd en kreeg hij een speciale ring met grote lettercodes.

Sinds januari 2011 wordt hij geregeld gesignaleerd in het gezelschap van een vrouwtje zonder ring. De onderzoekers kunnen haar gemakkelijk herkennen aan haar witte veer aan de linkervleugel. Tot begin dit jaar reist het koppel heen en weer tussen hun vallei in de Verdon en de Barronies-streek.

In januari van dit jaar is het dan zo ver: Jean begint voor het eerst een nest te bouwen. Eind februari zien de onderzoekers hem ook broeden op het nest. De twee vogels broeden vanaf dan afwisselend tot men op 18 april een kleintje opmerkt dat gevoederd wordt door het vrouwtje. Vermoedelijk is het jong uit het ei gekropen tussen 12 en 18 april.

Op 19 juni is het jong groot genoeg om te ringen. Het krijgt een officiële ijzeren ring en een witte ring met het opschrift FZF om het van op afstand te kunnen identificeren. Twee pluimpjes worden afgenomen om het geslacht te bepalen. Dat zal binnenkort gebeuren in Planckendael. Ook enkele braakballetjes en stukjes huid worden afgenomen om onderzoek te kunnen doen naar de eetgewoontes. Als alles goed gaat, zal het jong binnenkort uitvliegen. Dat zou een historische gebeurtenis zijn voor de regio Provence-Alpes-Côte d’Azur: de laatst waargenomen geboorte van een monniksgier in die regio dateert van 157 jaar geleden!

Sinds vorig jaar beschikt Planckendael over een gloednieuwe datingvolière voor gieren. Een indrukwekkende metalen constructie van acht hoge palen met netten vormt de nieuwe gierenvolière van 807 m². Het hoogste punt reikt tot 24m.
In de volière leven drie van de vier Europese giersoorten samen: zes monniksgieren, drie vale gieren en een koppel Egyptische aasgieren.

Ook in ZOO Antwerpen was er dit jaar een succes voor het kweekprogramma met de geboorte van monniksgier Orion. Hij doet het goed: in amper drie maanden is hij bijna zo groot gegroeid als zijn ouders. Hij verhuist in september naar de datingvolière in Planckendael om daar later zijn partner uit te zoeken.
   

2013-08-Planckendael-Gier420

De monniksgier is de grootste roofvogel van Europa. Het is tevens een bedreigde diersoort. Verstoring van hun nestplaatsen, voedseltekort en kans op vergiftiging bracht hen in deze positie en vraagt nog steeds veel aandacht. Regelmatig worden jonge monniksgieren die geboren zijn in het kader van het kweekprogramma vrij gelaten in de natuur.
De wetenschappelijke afdeling CRC (Centre for Research and Conservation) van Zoo Antwerpen en Planckendael probeert via genetisch onderzoek te achterhalen of het DNA van monniksgieren de partnerkeuze mee bepaalt. Hebben gieren, net als mensen, voorkeur voor een partner met een ander immuunsysteem dan dat van henzelf zodat hun jongen meer overlevingskans hebben? Zo hebben ze ontdekt dat koppels met een klein leeftijdsverschil tussen de partners betere koppels vormen dan die met partners met een groter leeftijdsverschil.
ZOO Antwerpen en Planckendael steunen de Black Vulture Conservation Foundation (BVCF) in Mallorca. De nesten van monniksgieren in druk toeristisch berggebied worden bewaakt om verstoring te voorkomen. Toeristen worden ook geïnformeerd over de monniksgier.
Het project in Zuid-Frankrijk wordt beheerd door de vogelbeschermingsorganisatie Ligue de Protection des Oiseaux (LPO) in samenwerking met onder andere de BVCF en Europese dierentuinen.

Foto's: Jean © Planckendael / Marc Pastouret - Jong © Planckendael / Sylvain Henriquet