Leeuwenperk

ZOO Antwerpen evolueerde de afgelopen jaren enorm en renoveerde verschillende dierenverblijven tot pareltjes. Eén van de transformaties is het zogenaamde panoramaperk, met als eyecatcher een stukje Kalahariwoestijn.

Leeuwenperk klaar voor opening

De verbouwingen maken deel uit van een groots master plan dat Zoo Antwerpen voor ogen heeft. En onderdeel daarvan is de ombouw van het zogeheten “groot perk”, waar vroeger de kamelen en ezels samen verbleven. Het ganse geheel, het zogenaamde panoramaperk, waar de bezoekers op verschillende niveaus de dieren konden bewonderen, bestaat reeds van 1908. Het canyon-achtige gebied was een ontwerp van architect Emiel Thielens en landschapsarchitect L. Blockx. In deze vallei zaten verschillende dieren, en had tevens het allereerste gemengde zoogdierenverblijf in heel Europa, met de kamelen en de ezels. Wat in het oog sprong was de brug waarbij de bezoeker niet alleen een mooi zicht had op het perk, maar ook over een groot gedeelte van de Antwerpse zoo.

In 2004 werd het bovenste gedeelte, ter hoogte van het reptielengebouw, reeds gerenoveerd: de takins en thargeiten kregen een nieuw gedeelte. Ook de tussenzone werd aangepast tot het huidige kamelenverblijf. Momenteel is men volop bezig om het laatste gedeelte klaar te stomen, zodat de leeuwen hun nieuwe verblijf kunnen verkennen.

Belangrijk aspect bij de huidige renovatie was het respecteren van het huidige beeld van deze zone: zo wilde men de hoge bomen zeker behouden, en het rotsachtige decor wilde men behouden, weliswaar in gerenoveerde vorm. Bovendien zitten er geen kamelen en ezels meer in deze ruimte, maar wel onder meer leeuwen, dus is de veiligheid voor de bezoekers ook bijzonder belangrijk. Vandaar dat ook hier enkele praktische aanpassingen zijn. Maar wel werd er rekening gehouden dat de bezoekers een veel intensere beleving kunnen ervaren. Zo wordt een natuurlijk scheiding voorzien, zowel vooraan als achteraan, met een grote sloot van 7 meter breed. Deze waterpartijen zijn door een stromend beekje met elkaar verbonden.

Het nieuwe gebied voor de leeuwen beslaat ongeveer 1200 m², wat een enorme verbetering is, ten opzichte van hun huidige locatie. In deze ruimte zouden een zestal leeuwen kunnen wonen. Daarenboven past deze uitbreiding in de plannen van de Zoo om mee te stappen in het kweekprogramma voor de Afrikaanse leeuw. Momenteel bestaat er geen enkel erkend kweekprogramma. Daarom zal binnenkort de overkoepelende organisatie EAZA (European Association of Zoos and Aquaria) een officieel programma opstarten, vermits dit roofdier toch in een vrij kritieke situatie verkeert. Onder de Afrikaanse leeuw, zijn er verschillende ondersoorten, maar er is meer onderzoek nodig om de ondersoorten te erkennen. Tot die tijd wordt er voor de opstart van een Europees kweekprogramma voor een Afrikaanse leeuw gesproken over dieren van gekende afkomst, met het doel te starten met individuen die zeker tot dezelfde ondersoort behoren op het moment dat het duidelijk zou worden dat er daadwerkelijk zoveel ondersoorten zijn. Van zodra het kweekprogramma officieel wordt, zullen er nieuwe leeuwen uit het Deense safaripark Ebeltoft en de Zwitserse zoo van Basel hun opwachting maken, maar tot dan zullen de huidige Antwerpse leeuwen, man Viktor en leeuwinnen Maouli en Caitlin, hun nieuwe thuis in de zoo mogen bevolken.

Spectaculairder is het feit dat naast de leeuwen er ook plaats is voor een twintigtal stokstaartjes en tien vosmangoesten. Zij kunnen terecht in een gedeelte van het leeuwenperk (zo’n 300m²). Maar ze hebben uiteraard ook een strikt van de leeuwen afgescheiden zone van 100 m². In de vrije natuur, in de Kalahariwoestijn, leven deze drie soorten zoogdieren ook in dezelfde omgeving.
Het idee klinkt misschien bijzonder vreemd, maar andere dierenparken hebben in het verleden dit ook al geprobeerd, helaas zonder succes. Zoo Antwerpen heeft zorgvuldig bestudeerd hoe de andere dierentuinen dit hebben aangepakt, waar het misgelopen en op hun ervaringen verder gebouwd. Samen met landschapsarchitecten en ingenieurs werd een plan ontwikkeld voor het perk, waar een evenwichtig samenleven mogelijk zou moeten kunnen zijn.

De achterliggende gedachte bij deze implementatie is om het natuurlijke gedrag van de dieren zoveel mogelijk te stimuleren. Dit gebeurt ook bij het voederen van de dieren. Uiteraard wordt er voor gezorgd dat de stokstaartjes en de vosmangoesten voldoende schuilmogelijkheden hebben in het gemeenschappelijke gedeelte van het leeuwenperk: zo zal er een netwerk van tunnels en ostakels zijn. Bij gevaar kunnen de kleinere diertjes dan gemakkelijk schuilen en ontsnappen.
De drie diersoorten krijgen bovendien ook nachtverblijven die voldoen aan de strengste normen.
 

De totale kostprijs van deze transformatie is 6,5 miljoen Euro. De Vlaamse Regering erkende alvast het maatschappelijke belang van dit project en besliste om voor deze werken, binnen het kader van de vastgelegde enveloppe voor restauratie van beschermde monumenten, een premie toe te kennen van 5 miljoen Euro.
De uitvoering van deze (ver)bouwwerken werd toevertrouwd aan de firma Roegiers uit Kruibeke. Zij maken deel uit van de Artes bouwgroep, en is als algemeen aannemer erkend in de hoogste klassen en is ISO 9001 en VCA** gecertificeerd. In het verleden werd ook al met hen samengewerkt voor de renovatie van het nijlpaardengebouw.

De werken zijn ondertussen voor het oog al voltooid, er zijn nog enkele factoren die moeten vervuld worden. Ook de aanplanting laat nog op zich wachten. Maar men hoopt tegen het einde van de zomer om het leeuwenperk te kunnen voorstellen aan de bezoekers. We kunnen alvast meegeven dat de eerste indruk bijzonder positief is, en we voorspellen dat de bezoekers ook aangenaam verrast zullen zijn door de metamorfose die meer dan geslaagd is. Het is nu alleen nog aftellen…